Bảng BPM theo thể loại
BPM, số nhịp mỗi phút, cho biết nhịp của bài nhanh hay chậm. Mỗi thể loại có một khoảng mà phần lớn bài của nó rơi vào. Bảng dưới đây ghi khoảng thường gặp của từng thể loại, từ chậm tới nhanh. Mọi con số đều là "khoảng".
| Thể loại | BPM thường gặp | Ghi chú |
|---|---|---|
| R&B | 65–95 | Bài chậm có thể thấp hơn |
| Hip-hop | 85–100 | Vài kiểu mới nằm khoảng 130–150, nghe theo half-time |
| Reggaeton | 90–100 | Rất hay gặp quanh 95 |
| Pop | 100–130 | Rất rộng; dance-pop thường 115–128 |
| Moombahton | 105–115 | Lưng chừng giữa reggaeton và house |
| Amapiano | 110–115 | Hay gặp quanh 112–113 |
| Disco, nu-disco | 110–125 | Groove kiểu chơi nhạc cụ thật, thường thoải mái hơn |
| Deep house | 115–125 | Ấm, thong thả |
| Afro house | 118–124 | Nhiều bộ gõ |
| House | 118–128 | House trong club phần lớn quanh 122–128 |
| Melodic techno | 120–126 | Giàu cảm xúc, như nhạc phim |
| Tech house | 122–128 | Hay gặp 124–126 |
| Progressive house | 122–130 | Build dài |
| Big room | 126–132 | Rất hay đúng 128 |
| UK garage | 130–135 | Trống nảy, lệch nhịp |
| Techno | 125–140 | Các kiểu nặng lên tới 140–155 hoặc hơn |
| Trance | 132–140 | Uplifting trance hay quanh 138 |
| Vinahouse | 130–145 | Nhánh Deep chậm hơn, thường dưới 125 |
| Psytrance | 140–148 | Bassline cuộn liên tục |
| Dubstep | Khoảng 140 | Nghe như 70 vì nhịp half-time |
| Future bass | 130–160 | Thường nghe theo half-time |
| Hardstyle | 150–160 | Kick méo tiếng |
| Drum and bass | 165–178 | Hay gặp nhất 172–175 |
| Hardcore | 160–200+ | Vài nhánh còn nhanh hơn nhiều |
Muốn biết mỗi thể loại nghe ra sao chứ không chỉ nhanh chậm thế nào, xem các thể loại nhạc EDM. Riêng Vinahouse, đọc Vinahouse là gì.
Vì sao tempo các thể loại chồng lên nhau
Thể loại được định nghĩa bằng trống, bass và âm thanh, không phải bằng tempo. Vì vậy các khoảng trong bảng chồng lên nhau rất nhiều:
- Một bài 126 BPM có thể là tech house, progressive house, melodic techno hay techno.
- Một bài 140 BPM có thể là dubstep, psytrance, techno nặng hay một bản remix Vinahouse nhanh.
- Tempo còn trôi theo trào lưu. Một thể loại vài năm trước quanh 124 thì nay có thể quanh 128, hoặc ngược lại.
Nên BPM là bộ lọc rất tốt cho câu hỏi "hai bài này mix với nhau được không", nhưng là câu trả lời kém cho câu hỏi "bài này thể loại gì". Hai bài cùng BPM vẫn có thể thuộc hai thư mục khác hẳn nhau.
Half-time và double-time, nói ngắn
Có những bài mang hai tempo đều nghe hợp lý. Dubstep 140 BPM đặt snare ở phách 3 nên nghe như 70. Drum and bass 174 hay bị dò thành 87. Hip-hop 90 có thể bị đếm thành 180.
Phần mềm phải chọn một con số, nên nó đặt mọi BPM vào một dải, ví dụ 78–155. Bài nằm ngoài dải bị chia đôi hoặc nhân đôi cho vừa. Vì thế cùng một bài drum and bass, phần mềm này hiện 87, phần mềm kia hiện 174, và cả hai đều "đúng".
Cách xử lý đơn giản: chọn dải BPM hợp với nhạc bạn chơi, các con số sẽ khớp. Đọc thêm chuyện half-time, double-time và cách tìm BPM của một bài.
Cách dùng BPM để xếp set
Mỗi lần chuyển bài chỉ lệch vài BPM
Phần lớn người nghe không nhận ra tempo đổi khoảng 3–4%, tức khoảng 4–5 BPM ở mức 128. Quá khoảng 6–8%, bài bắt đầu nghe vội hoặc lê thê. Không bật giữ cao độ thì đổi 6% còn làm cao độ lệch khoảng một nửa cung, dễ chỏi với bài kế. Xem cách giữ cao độ khi đổi tempo.
Đổi tempo theo từng bậc
Một set nghe như đang lên khi tempo tăng dần. Một đêm house đơn giản có thể như sau:
| Giai đoạn | Tempo ví dụ | Dòng nhạc ví dụ |
|---|---|---|
| Mở màn | 115–120 BPM | Deep house |
| Đẩy dần | 120–124 BPM | House |
| Cao điểm | 124–130 BPM | Tech house, techno |
| Kết | Giữ nguyên, hoặc hạ 2–4 BPM | Những bài mạnh nhất của bạn |
Hai, ba BPM sau mỗi một hai bài là đủ. Nhảy từ 118 lên 130 trong một lần chuyển thường nghe như lỗi chứ không phải cú đẩy.
Bắc cầu giữa các thể loại qua tempo chung
Muốn chuyển thể loại mà không phải dừng hẳn:
- Đi qua vùng chồng nhau. Deep house sang house, sang tech house, rồi techno, mỗi lần vài BPM.
- Dùng half-time và double-time. Hip-hop 87 nằm khớp trên drum and bass 174. Dubstep và psytrance cùng quanh 140.
- Dùng đoạn break hoặc cắt thẳng cho cú nhảy lớn. Khoảng cách quá xa thì để một đoạn break hay một cú cắt gọn làm mới không khí, đừng cố trộn dài.
Xét BPM trước, Key sau
BPM cho biết hai bài có mix được không. Key cho biết hai bài chồng lên có nghe êm không. Thu hẹp lựa chọn bằng tempo trước, rồi kiểm Key bằng vòng Camelot. Muốn đi trọn quy trình, xem cách xếp danh sách phát theo BPM và Key và cách lên năng lượng cho một set.
Câu hỏi thường gặp
Nhạc house bao nhiêu BPM?
House thường khoảng 118–128 BPM, house trong club phần lớn quanh 122–128. Deep house chậm hơn, khoảng 115–125, còn tech house hay ở 124–126.
Techno bao nhiêu BPM?
Techno thường khoảng 125–140 BPM. Techno giờ cao điểm hay quanh 130–135, các kiểu nặng lên tới 140–155 BPM hoặc hơn.
Drum and bass bao nhiêu BPM?
Drum and bass thường khoảng 165–178 BPM, hay gặp nhất 172–175. Nếu phần mềm hiện một bài drum and bass khoảng 87, đó là nửa tempo thật; nới dải BPM lên để nó hiện 174.
Nhạc Vinahouse bao nhiêu BPM?
Vinahouse thường khoảng 130–145 BPM, nhanh hơn house thông thường. Nhánh Deep chậm hơn hẳn, thường dưới 125 BPM.
Hip-hop bao nhiêu BPM?
Phần lớn hip-hop khoảng 85–100 BPM. Vài kiểu mới nằm khoảng 130–150 BPM nhưng nghe chỉ như một nửa, vì snare chỉ đánh một lần mỗi ô nhịp.
Làm nhanh với Taxonomy DJ
Taxonomy DJ dò BPM, Key và Camelot cho cả thư viện, hơn 100 bài một phút, miễn phí và không giới hạn số bài:
- Ở tab Kho nhạc, bấm Thêm thư mục nhạc, chọn Phân tích sóng nhạc rồi bấm Quét. Mọi bài có BPM, Key, Camelot và độ to.
- Bấm tên cột BPM để sắp theo tempo, hoặc dùng ô lọc ngay trên tên cột để chọn một khoảng, ví dụ 122–128 cho một set tech house.
- Bấm chuột phải một bài ▸ Lọc BPM ±3 để thấy những bài trong tầm với, hoặc Lọc hòa âm hợp để chọn theo Key.
- Chơi drum and bass hay nhạc trên khoảng 155 BPM? Ở Cài đặt ▸ Phân tích, đặt Dải BPM là 88–175. Mặc định là 78–155; đổi dải thì BPM của mọi bài cập nhật ngay, không phải phân tích lại.
- Ở tab Danh sách phát, bấm Tạo danh sách, bấm chuột phải lên bài ▸ Thêm vào danh sách phát, rồi kéo dòng để xếp theo tempo.
Muốn nghe thử một bài ở tempo đích trước khi chơi, bấm viên tốc độ (1.00×) trên thanh phát và chọn Theo BPM: tempo đổi mà Key giữ nguyên. Mọi việc ở đây đều dùng được ở gói Free.
Đọc tiếp: các thể loại nhạc EDM và chuyện half-time, double-time.