EDM là gì
EDM, viết tắt của electronic dance music, là tên gọi chung chứ không phải một thể loại có luật rõ ràng. Người làm nhạc và DJ nói chuyện theo họ nhạc: house, techno, trance, bass music, hard dance. Trong mỗi họ, các dòng hòa vào nhau, và tên gọi đổi dần theo năm tháng.
Muốn đoán một bài thuộc dòng nào, hãy nghe ba thứ:
- Tempo. Thu hẹp rất nhanh: 124 BPM và 174 BPM là hai thế giới khác nhau.
- Kiểu trống. Kick đều mỗi phách (four-on-the-floor), nhịp trống gãy (breakbeat), hay cảm giác half-time với snare ở phách 3.
- Bass và giai điệu. Bài sống nhờ groove, nhờ một giai điệu lớn, hay nhờ tiếng bass nặng?
Các mức tempo dưới đây là khoảng thường gặp, không phải luật. Có rất nhiều bài nằm ngoài khoảng đó.
Họ house
House
Khoảng 118–128 BPM. Kick đều mỗi phách, hi-hat mở chen giữa, groove có gốc từ disco và soul: piano, vocal, bassline vui tai. Gần như mọi dòng trong bài này đều mượn gì đó từ house.
Deep house
Khoảng 115–125 BPM. Ấm và mềm hơn house: hợp âm kiểu jazz, bass tròn, nhiều khoảng trống, ít drop lớn. Hợp để mở màn hoặc cho những set dài, mượt.
Tech house
Khoảng 122–128 BPM, thường 124–126. Groove của house được lược gọn, trộn với bộ gõ cuộn của techno. Bassline gánh phần lớn bài, vocal thường chỉ là câu móc ngắn. Sinh ra cho khúc giữa một đêm ở club.
Progressive house
Khoảng 122–130 BPM. Build dài, giai điệu xếp nhiều lớp, thay đổi chậm qua sáu tới tám phút. Bản sân khấu lớn thì hoành tráng, bản underground thì thôi miên hơn.
Big room
Khoảng 126–132 BPM, rất hay đúng 128. Âm thanh lễ hội: kick khổng lồ, lead đơn giản và to, build-up dài với snare dồn, drop làm ra để cả bãi đất cùng nhảy lên một lúc.
Techno và trance
Techno
Khoảng 125–140 BPM, các kiểu nặng còn vượt 140. Lặp lại, thôi miên, mang chất máy móc. Ít giai điệu; độ căng đến từ bộ gõ, chất âm và tiếng synth đổi hình dạng từ từ. Techno là một hành trình hơn là một câu móc.
Melodic techno
Khoảng 120–126 BPM. Lực đẩy của techno cộng với arpeggio và pad giàu cảm xúc như nhạc phim, kèm những đoạn break dài. Ranh giới giữa melodic techno và melodic house khá mờ, nhiều cửa hàng nhạc xếp lẫn hai dòng.
Trance
Khoảng 132–140 BPM. Giai điệu lớn, hợp âm supersaw dày, đoạn break dài rồi bùng lên đầy hưng phấn. Psytrance, một nhánh nhanh hơn khoảng 140–148 BPM, bỏ hợp âm lớn để thay bằng bassline cuộn liên tục và hiệu ứng synth uốn lượn.
Bass music và hard dance
Dubstep
Khoảng 140 BPM, nhưng nghe như 70 vì snare rơi vào phách 3, tức cảm giác half-time. Tiếng bass rung, gầm thay chỗ giai điệu, và drop là phần chính của bài.
Drum and bass
Khoảng 165–178 BPM, hay gặp nhất 172–175. Nhịp trống gãy rất nhanh trên nền sub bass sâu. Từ kiểu liquid mượt, nhiều giai điệu tới các kiểu tối và gắt, DJ hay trộn drum and bass bằng những đoạn chồng dài và nhanh.
Future bass
Khoảng 130–160 BPM, thường nghe theo kiểu half-time. Hợp âm dày, lệch tông nhẹ, phồng lên rồi nhún theo nhịp, vocal cắt nhỏ đẩy cao độ, không khí tươi sáng và giàu cảm xúc. Drop là một bức tường hợp âm chứ không phải tiếng bass gầm.
Hardstyle
Khoảng 150–160 BPM. Kick méo tiếng gánh phần lớn năng lượng, lead hưng phấn, break lớn. To, chắc, nghe vài giây là nhận ra.
Bảng tổng hợp các thể loại EDM
| Thể loại | BPM thường gặp | Kiểu trống | Điểm nhận ra |
|---|---|---|---|
| House | 118–128 | Kick đều mỗi phách | Groove, piano, vocal |
| Deep house | 115–125 | Kick đều, mềm | Hợp âm ấm, bass tròn |
| Tech house | 122–128 | Kick đều mỗi phách | Bộ gõ cuộn, câu móc bass |
| Progressive house | 122–130 | Kick đều mỗi phách | Build dài, giai điệu nhiều lớp |
| Big room | 126–132 | Kick đều mỗi phách | Drop khổng lồ, lead đơn giản |
| Techno | 125–140 | Kick đều mỗi phách | Thôi miên, ít giai điệu |
| Melodic techno | 120–126 | Kick đều mỗi phách | Arpeggio cảm xúc, break dài |
| Trance | 132–140 | Kick đều mỗi phách | Giai điệu lớn, break hưng phấn |
| Psytrance | 140–148 | Kick đều mỗi phách | Bass cuộn, hiệu ứng uốn lượn |
| Dubstep | Khoảng 140 | Half-time | Bass rung, gầm |
| Future bass | 130–160 | Half-time | Hợp âm phồng, vocal cắt nhỏ |
| Drum and bass | 165–178 | Trống gãy | Trống nhanh, sub bass sâu |
| Hardstyle | 150–160 | Kick đều mỗi phách | Kick méo, lead hưng phấn |
| Vinahouse | 130–145 | Kick đều mỗi phách | Bass xung, remix bài quen thuộc |
Để ý các khoảng chồng lên nhau rất nhiều. Một bài 126 BPM có thể là tech house, progressive house hay techno. Tempo giúp thu hẹp, còn âm thanh mới quyết định. Bảng tempo đầy đủ, gồm cả các thể loại ngoài EDM, ở bài BPM của các thể loại nhạc.
Vì sao tag thể loại tải về hay sai
Ai từng sắp nhạc theo tag Genre đều biết kết quả rất lộn xộn. Vài lý do:
- Cửa hàng gắn tag cho cả bản phát hành, không cho từng bài. Cả một EP nhận một thể loại, dù mặt B là một dòng khác.
- Tên gọi trôi dần. Cửa hàng này gọi là progressive house, cửa hàng kia gọi là melodic house. Các dòng đổi tên theo trào lưu.
- Bản remix giữ tag của bài gốc. Bản remix nhạc sàn của một bài pop thường vẫn ghi "Pop", còn file tải từ nhóm chia sẻ thì ghi "Dance", "Electronic" hoặc để trống.
- Thể loại nói bài đó là gì, không nói khi nào nên chơi. Hai bài techno có thể một bài để mở màn, một bài để thả lúc cao điểm.
Vì vậy nhiều DJ bỏ qua tag và tự chia thư mục. Đọc thêm vì sao tag thể loại không dùng được.
DJ tự chia nhạc theo gu như thế nào
Thay vì chép nguyên danh sách thể loại của cửa hàng, hãy chia theo thứ bạn cần khi chọn bài kế tiếp:
- Theo vai trò trong set: mở màn, đẩy dần, cao điểm, kết.
- Theo năng lượng hoặc tâm trạng: chill, groovy, dồn dập, tối, hưng phấn. Xem cách sắp nhạc theo tâm trạng và năng lượng.
- Theo thể loại, chia nhỏ theo cách bạn chơi: "Tech house groovy" và "Tech house cao điểm" thay vì một thư mục tech house khổng lồ.
Chia kiểu nào cũng vậy: bắt đầu với 4–8 thư mục, các thư mục phải nghe khác nhau rõ, và mỗi bài chỉ có một thư mục chính.
Câu hỏi thường gặp
House và techno khác nhau thế nào?
House ấm và gần với một bài hát hơn: groove, hợp âm, vocal, chút funk, thường khoảng 118–128 BPM. Techno lặp lại và thôi miên hơn, ít giai điệu, thường nhanh hơn một chút, khoảng 125–140 BPM. Nếu bạn thấy mình ngân nga theo được, nhiều khả năng đó là house.
Thể loại EDM nào nhanh nhất?
Trong các dòng phổ biến, drum and bass nhanh nhất, khoảng 170–175 BPM, sau đó là hardstyle khoảng 150–160. Hardcore và các nhánh của nó còn nhanh hơn, thường 160–200 BPM hoặc hơn.
Dubstep là 70 hay 140 BPM?
Thường khoảng 140 BPM, nhưng snare ở phách 3 khiến bài nghe như 70. Phần mềm có thể hiện con số nào cũng được. Xem chuyện half-time, double-time để biết vì sao và đọc số thế nào.
Vinahouse có phải là EDM không?
Theo nghĩa rộng thì có. Đó là nhạc sàn Việt khoảng 130–145 BPM, dựng trên những bài hát quen thuộc với bass xung nặng và nảy. Đọc Vinahouse là gì để biết đầy đủ.
Làm nhanh với Taxonomy DJ
Tag thể loại không chia thư mục giúp bạn được, nên phân loại nhạc tự động của Taxonomy DJ học từ những nhãn do chính bạn đặt, như "Tech house groovy", "Melodic mở màn" hay "Techno cao điểm":
- Ở tab Huấn luyện, bấm Thêm nhãn cho từng thư mục mẫu, hoặc Dò từ thư mục cha để thêm cả loạt thư mục một lần.
- Ở tab Kho nhạc, bấm Thêm thư mục nhạc, chọn Phân tích toàn diện rồi bấm Quét. Mỗi bài có nhãn ở cột Máy đoán kèm % Độ tự tin.
- Bấm Lọc nhanh ▸ Cần nghe lại, nghe những bài máy chưa chắc và sửa nhãn bằng phím 1–9.
- Chọn bài, rồi Tệp ▸ Sao chép tới thư mục để có mỗi nhãn một thư mục con.
Huấn luyện và gán nhãn tự động cần gói Premium. BPM, Key, Camelot cho cả thư viện thì miễn phí.
Đọc tiếp: Vinahouse là gì và BPM của các thể loại nhạc.